19 Aralık 2014 Cuma

Tez Yazım Kuralları

S.D.Ü. TIP FAKÜLTESİ

TEZ YAZIM KILAVUZU

1.GİRİŞ

            Bu kılavuzun amacı, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi’ nde uzmanlık tezi hazırlayacak adayların, biçim ve öz bakımından bazı standartlara uymalarını sağlamaktır.  
            Tez hazırlayan adayların bu kılavuzda belirtilen standartlara uymaları zorunludur.


2.   BİÇİM STANDARTLARI

2-1. Kullanılacak Kağıdın Niteliği
            Tezin yazılacağı kağıtlar, A4 standartlarında, 21 cm x 29,7 cm boyutlarında  70-100 gram arası  birinci hamur beyaz kağıt olmalıdır.


2-2. Yazım Ortamı
            Tezler, Windows bilgisayar ortamında, gelişmiş bir kelime işlem paket programı ile yazılmalı, kaliteli çıktı veren bir bilgisayar yazıcısından kağıdın yalnızca bir yüzüne basılmalıdır.


2-3. Yazıların Niteliği
            Tezin ana metni içinde kullanılacak yazı tipi (font) için, kitaplarda kullanılan yazı tiplerinden biri (Times, Times New Roman, Arial gibi) seçilmelidir. Ana metinde tek tip font kullanılmalıdır. Tablo içi ve Şekil içi yazılarda, ana metinden farklı tipte bir font kullanılabilir.
            Ana metin içinde harfler kolay okunabilecek, gözü yormayacak büyüklükte (yazı tipine göre, en az 10, en çok 14 punto) seçilmelidir. Alt ve üst indislerin yazımında normal metinden daha küçük harfler kullanılmalıdır. (H2O, cm3 gibi). Tablo içi ve şekil yazılarda, kaynaklar dizininde ana metinden daha küçük boyutlarda harfler (örneğin, 8-9 punto) seçilebilir.


2-4. Kenar Boşluklar ve Sayfa Düzeni
            Her sayfanın sol kenarında 4 cm, alt ve üst kenarlarda 3 cm, sağ kenarında 2,5 cm boşluk bırakılmalıdır. Yazılar metin bloğu dışına taşmamalıdır (Şekil 1).


2-5. Yazım Planı


            Bölüm başlıkları ortalı yazılmalıdır. Alt bölüm başlıkları ile başlıklardan sonra gelen ilk paragraflar ve paragraf başları metin bloğu sol kenarından 1 cm içeriden başlatılmalıdır.


2-6. Anlatım
            Tez kolay anlaşılır bir Türkçe ile, Türkçe yazım kurallarına uygun olarak yazılmalıdır. Türkçe karşılığı yerleşmiş sözcükler için Türkçe karşılık kullanılmalıdır.
            Yazımda, üçüncü şahıs, edilgen anlatım biçimi tercih edilmelidir.
            Cümleler rakamla başlamamalıdır. Uzun rakamlar dizisinden oluşan sayıların yazımında üçerli rakam gruplarına ayırmak için bir harf boşluğu tercih edilmeli, nokta veya virgül gibi noktalama işareti kullanmamalıdır (1 512 612 gibi). Ondalık sayılarda ondalık hane başlangıcında, Türkçemizde benimsendiği biçimde, virgül kullanılmalıdır (Örnek: 0.5 yerine 0,5 tercih edilmelidir).


2-7. Satır Aralıkları
            Tezin ana metni 1,5 aralıkla yazılmalıdır.   Örneğin 12 punto karekterler kullanılıyorsa, normal satır aralığı 18 punto seçilmelidir. Şekil alt yazıları, tablo açıklamaları, alıntılar, dipnotlar ve kaynak dizininde satırlar arasında 1 tam aralık kullanılmalıdır.
            Birinci dereceden bölüm başlıkları ile, önsöz, içindekiler, simgeler ve kısaltmalar dizini, özet, yabancı dilde özet, kaynaklar dizini sayfa başından başlamalı, bunlara ait başlıklardan sonra 3 tam aralık bırakılmalıdır.
            İkinci ve üçüncü dereceden bölüm başlıklarından önce 3, sonra ise 2 tam aralık bırakılmalıdır.
            Şekil, tablo ve denklem yazımında bu öğelerden önce ve sonra 1,5 aralık bırakılmalıdır. Şekil ile şekil alt yazısı arasında ve tablo ile tablo üst yazısı arasında 1 tam aralık bırakılmalıdır.


2-8. Sayfa Numaraları

            Sayfa numaraları sayfa üstünde ortaya veya metin bloğu sağ kenar hizasına yazılmalıdır.
            Önsöz, içindekiler, simgeler ve kısaltmalar dizini gibi tez ön sayfaları küçük harf romen rakamları ile (i, ii, iii, iv, v...), giriş bölümü ile başlayan ana metin ise 1, 2, 3, 4, 5... şeklinde numaralandırılmalıdır.


2-9. Bölüm ve Alt Bölümler
            Birinci dereceden bölüm başlıkları BÜYÜK HARF ile yazılmalıdır. İkinci ve üçüncü dereceden başlıklarda ise her sözcüğün ilk harfi büyük ötekiler küçük yazılmalıdır. İkinci ve üçüncü derece başlıklarda ve, veya, ile gibi bağlaçlar küçük harfle yazılmalıdır.
            Her dereceden bölüm başlıkları Koyu (Bold) olarak yazılmalıdır.


2-10. Alıntılar
            Tez içerisinde bir başka kaynaktan birden fazla cümle içeren, aynen bir aktarım yapılmak isteniyorsa, ana metinden ayrı yeni bir paragraf açılmalı, alıntının tümü ayıraç (“....”) içerisine yazılmalıdır.


2-11. Dip Notlar
            Tezin herhangi bir sayfasında, metin içerisine yazıldığında konuyu dağıtıcı ve okumada sürekliliği engelleyici nitelikte çok kısa ve öz açıklamalar, birkaç satırı aşmamak koşulu ile, aynı sayfanın altına dip not olarak verilebilir.
            Dip notlar, ana metinden itibaren iki tam aralık bırakıldıktan sonra, soldan sağa sayfanın ortasına kadar çizilen sürekli bir çizgi ile ayrılmalıdır. Dipnotlar, metin bloğu dışına taşmamalıdır.
            Dip notlar ana metinden daha küçük punto ile, daha dar satır aralığı ile yazılmalıdır.


2-12. Tez İçerisinde Kaynak Gösterme
            Tez içerisinde verilen her kaynak tezin sonundaki kaynaklar dizininde mutlaka yer almalıdır.
            Tez içerisinde bir kaynağa, geçiş sırasına göre parantez içinde (1,2,3,4,5...) şeklinde numaralandırılarak atıfta bulunulmalıdır.
            Şekil, tablo, resim benzeri anlatım araçları bir kaynaktan alınmış ise, şekil alt yazısı veya tablo üst yazısı gibi açıklamalar içerisinde mutlaka kaynak belirtilmelidir.
            Metin içinde, bir önerme ile ilgili olarak parantez içinde birkaç kaynağa birden atıfta bulunuyor ise bu kaynaklar metindeki geçiş sırasına göre dizilmiş olmalıdır.


2-13. Simgeler ve Kısaltmalar
            Tezde standart kısaltmalar dışındaki kısaltmalara ancak çok gerektiğinde baş vurulmalıdır. Metin içinde çok geçen, birden fazla sözcükten oluşan terimler için baş harfleri kullandırılarak kısaltma yapılabilir. Kısaltma, metin içinde ilk geçtiği yerde yalnızca bir kez açıklanmalıdır.
            Simgeler ve kısaltmalar, gerekli görülürse tez ön sayfalarında alfabetik sıralı bir dizin halinde ayrıca gösterilebilir.


2-14. Birimler
            Niceliklerin anlatılmasında zorunlu olmadıkça pratik birimlerden kaçınılmalı, bilim dallarının integrasyonuna yardımcı olmak üzere, uluslararası birim sistemine (SI) ait temel ve türetilmiş birimler, standart simgeler ve örnekleri kullanılmalıdır.
            Birimi anlatan sözcüğün Türkçe veya Türkçe’leşmiş bir karşılığı var ise, açık yazımda bu karşılık kullanılmalı, ancak birim simgelerinin yazımında uluslararası standartlara kesinlikle uyulmalı, keyfi kısaltmalar yapılmamalıdır. Örneğin, açık yazımda saniye, santimetre, litre olarak yazılan birimlerin kısaltmaları için s, cm, l yazılmalı; sm, sn, lt gibi keyfi kısaltmalar yapılmamalıdır.
            Birimi anlatan sözcük veya kısaltmadan sonra nokta konulmamalıdır (Örneğin, cm. değil cm olarak yazılmalıdır).
            Niceliği anlatan sayı veya birimi arasında boşluk bırakılmalıdır (Örneğin 1cm değil 1 cm şeklinde yazılmalıdır).


2-15. Şekiller ve Tablolar
            Tez içerisinde anlatıma yardımcı olması, yazı ile anlatımda güçlük çekilen konuların daha iyi anlatılması bakımından şekiller, resimler, tablolar konulabilir. Şekil ve tabloların bilgisayarda biçimlendirilmesi, tercih edilmelidir. Fotoğraflar, kabarıklığı önlemek amacı ile ince fotoğraf kağıdına basılmış olmalıdır.


2-16. Şekil ve Tabloların Yerleştirilmesi
            Şekil, tablo ve resimler tez metni içinde ilk değinildikleri sayfa veya hemen sonrasındaki sayfada yer almalıdırlar.
            Bu anlatım araçlarının sayfa içinde yerleştirecekleri alanlar metin bloğunu taşmamalıdır.
            Aynı sayfada bu anlatım araçlarından birkaçı birden bulunabilir.
            Birbirleri ile ilişkili ve aynı sayfada bulunan şekil, resim, veya tablolar tek bir numara altında toplanabilir ve a, b, c, d, ... ile simgelenerek her biri ayrı olarak açıklanabilir.
            Büyük bir tablo birkaç sayfaya bölünmek zorunda ise, aynı tablo numarası ve aynı başlık yazılmalı, tablo numarasından sonra devam sözcüğü yazılmalıdır.


2-17. Şekil, Tablo ve Eşitliklerin Numaralandırılması
            Şekiller, tablolar ve eşitliklerin her birinin kendisine ait bir numarası olmalıdır.
Şekil, tablo ve eşitlikler birbirinden bağımsız olarak geçiş sırasına göre numaralandırılmalıdır.


2-18. Şekil ve Tablolar Açıklamaları
            Şekil ve tablo açıklamaları kısa ve öz olmalı, açıklamalarda ana metin gibi bloklama tarzında yazılmalıdır.
            Tablo açıklamaları tablonun üstüne, şekil açıklamaları ise şeklin altına yazılmalıdır.
            Açıklamaların yazımında satır aralığı 1 tam aralık olmalıdır. Harf büyüklüğü ana metin puntosundan küçük seçilmelidir.


2-19. Tez Kapağı ve İç Kapak
            Dış kapak, 200-300 g beyaz krome karton olacak şekilde hazırlanmalıdır. Sayfa düzeni Şekil  2’de görüldüğü gibi olmalıdır.
            Kapağın üst kenarından yaklaşık 3 cm aşağıdan başlayarak, üç satır halinde ortalanarak, 10  punto Times New roman font kullanılarak, büyük harflerle, “T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ” yazılmalıdır.
            Tezin adı, büyük harflerle, ortalanarak ve koyu olarak yazılmalıdır (14 veya 18 punto font  kullanılması uygun olur). Tez adının bir satıra sığmaması durumunda 1,5 aralıkla yazılmalıdır.
            Dış kapakta, adayın adı ile birlikte, tezin Doktora/Yüksek lisans tezi olduğu, anabilim dalı adı, yılı, danışman adı da yer almalıdır (10 veya 12 punto Times font kullanılması uygun olur) (Bkz.Şekil 2 ).
            İç kapak sayfasının içeriği ve sayfa düzeni, tümü ile, dış kapağın aynı olmalıdır.
İç kapak, tez yazımında kullanılan normal kağıt üzerine yazılmalıdır. İç kapağın sayfa numarası, (i) olarak düşünülmeli; Ancak bu sayfa numarası iç kapak üzerine yazılmalıdır.
Tez çalışması Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma Fonu veya bir kuruluşça desteklenmiş ise, iç kapakta bu durum proje numarası ile birlikte belirtilmelidir (Bkz. Şekil 3).


 2-20. Ön Sayfalar ve Dizinler
i.     Önsöz Sayfası
            Bu sayfada, ana metin içine yazıldığında anlatım bütünlüğünü bozacağı varsayılan ek bilgiler verilebilir, çalışmanın yapılmasına olumlu veya olumsuz katkıları bulunan etkenlerden söz edilebilir. Önsözün sonunda, tez çalışmasında ve tezin hazırlanmasında doğrudan katkısı bulunan kişilerle, doğrudan ilgili olmadıkları halde olağan görevleri dışında katkıda bulunan kişi ve kuruluşlara teşekkür edilmelidir.
            Tez çalışması bir proje kapsamında gerçekleştirilmiş ise, projenin ve ilgili kurumun adı da bu bölümde belirtilmelidir.
            Bu sayfanın “ÖNSÖZ” şeklindeki başlığı, metin bloğu üst sınırından 2 aralık bırakıldıktan sonra, büyük harflerle  koyu ve ortalı olarak yazılmalıdır. Sayfa metni ise bir aralıkla yazılmalıdır.    
ii.  İçindekiler Dizini
            İçindekiler dizini, Şekil 4’deki örneğe uygun olmalıdır.
            Ön kapak dışındaki tüm özel sayfalar, tez metninde bulunan tüm bölüm ve alt bölüm başlıkları, özet ve yabancı dilde özet sayfaları, kaynaklar ve ekler “içindekiler” dizinde eksiksiz olarak gösterilmelidir.
            Tezde kullanılan her bir başlık “içindekiler” dizininde, hiçbir değişiklik yapılmamaksızın, aynen yer almalıdır.
            “İçindekiler” dizininde her bir başlığın hizasına, sadece o başlığın yer aldığı ilk sayfanın numarası yazılmalıdır. “İÇİNDEKİLER” dizini başlığı, metin bloğu üst sınırından iki aralık boş bırakıldıktan sonra ortalanarak yazılmalıdır. Tezden ayrı olarak sunulması gerekli ekler var ise bunlarda dizinin sonunda gösterilmelidir.

iii. Simgeler ve Kısaltmalar Dizini
            Simgeler ve kısaltmalar dizini sıralı olarak hazırlanmalıdır. Dizin başlığı, metin bloğu üst sınırından 2 aralık boş bırakıldıktan sonra, ortalanarak yazılmalıdır.
            Simge ve kısaltma ile ilgili açıklama gerekiyorsa, bu çok kısa ve öz olmalıdır.
            Simgeler arasında ?, ?, ?, ... gibi Greek alfabesinde bulunan harfler var ise, bu harfler latin alfabesindeki karşılıklarının bulunabilecekleri yerlerde sıralanmalıdır.


3.TEZ İÇERİĞİNİN DÜZENLENMESİ

            3-1. Bir Tezin İçeriği
            Bir tez beş ana bölümden oluşur
            A-) Ön Sayfalar
            İç kapak sayfası
            Kabul ve onay sayfası (Tez savunması sonrası eklenecektir)
            Önsöz
            İçindekiler
            Simgeler ve Kısaltmalar Dizini
            Şekiller Dizini
            Çizelgeler dizini
            B-) Tez Metni
1.   GİRİŞ
2.   GENEL BİLGİ
3.   MATERYAL VE METOD
4.   BULGULAR
5.   TARTIŞMA VE SONUÇ
           C-) Özet Sayfaları
            ÖZET
            SUMMARY
            D-) Kaynaklar
            E-) Ekler
            EK 1
            EK 2


           3-2. Ön Sayfalar
            Kabul ve Onay Sayfası : Bu sayfa aday tez savunmasına girip başardıktan, tezde jüri üyelerinin gerekli gördükleri düzeltmeler yapıldıktan ve jüri üyelerince imzalandıktan sonra teze eklenecektir. (Tezin, bu son hali ile ciltlenmiş olarak, jüri üyeleri ve Enstitü Müdürlüğüne teslim edilmesi ön görülmektedir).Kabul ve onay sayfası Şekil 5’deki örneğe uygun olarak hazırlanmalıdır.
            Diğer ön sayfaların biçim standartları ile birlikte içerikleri hakkında da yeterli açıklamalar bölüm 2-20’de verilmiştir.


            3-3. Tezin Metni
            GİRİŞ. Bu bölümde okuyucuya  konuyu hazırlayıcı bilgiler verilmelidir. Yeterli bilgiler verildikten sonra, bölümün sonunda, tezin amacı ve önemi çok açık ve kısa olarak yazılmalıdır. Tez çalışmasının bilime katkı ve-veya yöntem açısından ne gibi yenilik hedeflediği belirtilmelidir.

            GENEL BİLGİ. Genel bilginin, tezin toplam sayfasının 1/3'ünü geçmemesi gerekmektedir. Bu bölümde konunun teorik ve pratik temelleri ile ilgili literatür çalışmaları özetlenir. Tüm bilgiler kaynak gösterilerek desteklenmeli, ancak yorum yapılmamalıdır.

            MATERYAL ve METOD. Bu bölümde tez çalışmasında kullanılan gereç ve yöntem (Materyal ve Metod) ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

            BULGULAR. Tez çalışmasında elde edilen bulgular bu bölümde sunulmalıdır. Bulguların sunulmasında çizelge (Tablo), grafik, şekil, resim gibi anlatım araçlarından yararlanılmalıdır.

            TARTIŞMA VE SONUÇ. Bu bölümde bulgular ve bulgulara dayalı çıkarımlar literatür verileri ile karşılaştırılmalı, literatüre uyan ve uymayan sonuçlar ve nedenleri tartışılmalıdır.
            Tartışmanın bitiminde 1-2 paragraflık sonuç yazılarak özetlenmeli, GİRİŞ bölümünde hedeflenen amaca ne ölçüde ulaşıldığı belirtilmelidir.


3-4. Özet Sayfaları
            ÖZET. Özet içinde, tez çalışmasının amacı, kapsamı, kullanılan yöntem (ler) ve varılan sonuç (lar), açık ve öz olarak belirtilmelidir. Ancak, özet içinde “amaç”, “yöntem”, “sonuç”, gibi alt başlıklar kullanılmamalıdır. Özet 250 kelimeyi geçmeyecek şekilde hazırlanmalıdır.
            ÖZET başlığı, büyük harf, koyu punto ile, metin bloğu üst sınır çizgisinden 2 aralık boşluk bırakıldıktan sonra ortalanarak yazılmalıdır. Yine iki aralık boşluktan sonra tezin adı tam olarak, sözcük baş harfleri büyük seçilerek koyu punto ile yazılmalıdır. Başlıktan sonra 1,5 aralık boşluk bırakılarak özetin metni 1 aralıkla yazılmalıdır. Özet metni tez ana metninde kullanılandan daha küçük punto ile yazılabilir.
            Özet metninin sonunda 1,5 aralık boşluktan sonra, koyu punto ile “Anahtar sözcükler:” başlığı açılmalı ve aynı satırda devam ederek tezle ilgili 5 anahtar sözcük veya deyim, alfabetik sıralanmış olarak yazılmalıdır.

            SUMMARY. Bu başlık altında Türkçe özetin İngilizce çevirisi yer almalıdır. Başlık ve anahtar sözcüklerde İngilizce yazılmalıdır. Bu sayfanın başlık ve anahtar sözcüklerle birlikte, içeriği ve yazım formatları Türkçe özet ile aynı olmalıdır.


3-5. Kaynaklar Dizini.
i.    Kaynaklar dizini, metin bloğu üst sınırından iki aralık boşluk bırakıldıktan sonra büyük harflerle ve ortalı olarak “KAYNAKLAR” başlığı ile başlamalı, başlıktan sonra 1,5 aralık bırakılarak dizine geçilmelidir.
ii.  Kaynaklar dizini geçiş sırasına göre sıralanmalıdır.
iii. Kaynaklar dizini tez ana metninden bir veya iki punto küçük harflerle, 1 aralıkla yazılmalıdır. Her bir kaynağın numarası metin bloğu sol kenarına dayalı olmalıdır.
iv. Kaynaklar dizininde yazar adları küçük harflerle (Hılle, B.) yazılmalıdır. Numaradan sonra nokta konulmalıdır.
v.   Makale sayfaları tek tipte, başlangıç ve bitim sayfaları belirtilerek yazılmalıdır. (25: 110-119, gibi).
vi. Derginin adı kısaltılacak ise, derginin kendi önerdiği, genel kabul görmüş kısaltma kullanılmalı, bireysel kısaltma yapılmamalıdır. Dergi adlarının italik yazılması tercih edilmelidir.
vii. Kaynak bir kitap ise, kitap adının bağlaçlar (ve, veya, ile vb) hariç tüm sözcükleri büyük harfle başlayacak biçimde yazılmalıdır.
viii. Kitapların baskı sayısı tek tipte (Türkçe için “2. Baskı”, İngilizce için “2 nd Ed.” tercih edilir) yazılmalıdır.
ix. Bir tek bölümünden veya belirli bir sayfa aralığından yararlanılmış ise, kaynaklar dizininde, atıfta bulunulan bölüm “Bölüm 6” veya “Chapter 5” biçimlerinde, yada sayfa aralığı “s.:102-120” veya “p.:190-200” şekillerinde belirtilmelidir.
x.   Kitap türü kaynağın editörleri ile kaynak gösterilecek bölümün yazarları farklı ise, önce bölüm yazarları ve bölümün adı, daha sonra kitap adı ve editörleri belirtilmelidir. Bu durumda kitap adının italik veya altı çizili tercih edilmelidir.
xi. Kaynaklar dizini içinde, bir kaynağın yazarlarının soyadları tam olarak diğer isimlerin ise baş harfleri yazılmalıdır. Kaynak çok yazarlı da olsa, bütün yazarların adları yazılmalıdır.
xii. Kaynaklar istenildiğinde gösterilebilmelidir.
xiii. Kompakt disklere kayıtlı her türlü belgede, (CD-ROM) notu ile, kaynak dizininde gösterilebilir.                        


Kaynakların Doğru Yazılımına Örnekler

           Dergi İçin

           Yazarların Soyadı Adı (Yazar sayısı 6’dan az ise tamamının yazılmalı, fazla ise 6.’dan sonra et al-ve ark.-yazılmalı) Yazının başlığı Dergi İsmi baskı yılı; cilt (sayı): ilk ve son sayfa numaralar şeklinde yazılmalıdır. Dergilerin isimleri kısaltılacaksa index Medicus”ta geçtiği gibi kısaltılmalıdır.
          Örnek :  Neville K, Bromberg A, Bromberg S, Hanna BA, Rom WN. The third epidemic multidrug resistant tuberculosis. Chest 1994; 105(1):45-8


           Kitap İçin

           Yazarların Soyadı Adı (yazarın bir organizasyon yada kurum olması durumunda onun adı) Kitabın adı. Cilt numarası, varsa baskı sayısı, Basıldığı şehir: Basımevi, Basıldığı tarih: ilk ve son sayfalar.      
Örnek : Mygind N. Nasal Allergy. Oxford: Blackwell Scientific 1979;257-70,


           Kitaptan Bir Bölüm İçin

           Bölüm Yazarlarının Soyadı Adı. Bölümün başlığı. In (içinde): Editörlerin Soyadı Adı, editörler. Cilt numarası, varsa baskı sayısı, Basıldığı şehir: Basımevi, Basıldığı tarih: ilk ve son sayfalar.
Örnek : Copur S, Dönmez S, Aysev D, Başer Y. Erişkin Akciğer Tüberkülozlu Hastalarda Primer Direnç Organı. II. Akciğer Hastalıkları Kongresi. İstanbul: 3-5 Mayıs, 1989:52-2

Bunların dışındaki kaynak yazılımında İnternational Committee of Medical Journal Editors’dan yararlanılabilir.